گس اتریوم چیست؟
گس پرایس (Gas Price) به کارمزد یا مبلغی اشاره دارد که برای اجرای موفق یک تراکنش یا قرارداد هوشمند در شبکه اتریوم ضروری است. این کارمزد از واحدهای کوچک ارز دیجیتال اتریوم تشکیل شده که در اصطلاح به آن گیگاوی (Gwei) می‌گویند. مفهوم گس در اتریوم برای ایجاد لایه‌ای از ارزش متمایز طراحی شد تا هزینه‌های محاسباتی شبکه را نشان دهد. این واحد مجزا همچنین امکان تفکیک ارزش واقعی اتریوم (ETH) از هزینه‌های استفاده از ماشین مجازی اتریوم (EVM) را فراهم میکند.
برای درک بهتر گس اتریوم، مثالی بزنیم. رانندگی با خودرو برای مسافت X کیلومتر ممکن است Y لیتر سوخت نیاز داشته باشد، یا انتقال X واحد پول از حساب بانکی به کارت اعتباری دوستتان Y واحد کارمزد بانکی به همراه داشته باشد. در هر دو حالت، X ارزش اصلی و Y هزینه فرآیند است.
به طور مشابه، یک تراکنش یا قرارداد در اتریوم ممکن است ۵۰ ETH (X) ارزش داشته باشد، در حالی که هزینه گس برای پردازش آن در زمان معین، مثلاً ۰.۰۰۰۰۰۱ ETH (Y) محاسبه شود.
ماینرها یا استخراج‌کنندگان اتریوم که مسئولیت تأیید و پردازش تراکنشها را بر عهده دارند، این کارمزد را به عنوان پاداش محاسباتی دریافت می‌کنند. بنابراین، قیمت گس اتریوم بر اساس عرضه و تقاضا برای قدرت پردازش نوسان میکند و هزینه ثابتی ندارد.
چه کسی کارمزد شبکه را دریافت می کند؟
هزینه‌های گس اتریوم ابتدا به کسانی پرداخت میشود که امنیت و پشتیبانی شبکه را تأمین می‌کنند. در لایه اجرایی اتریوم (که پیشتر اتریوم ۱.۰ نامیده می‌شد)، کارمزدها به ماینرهایی تعلق میگیرد که تراکنشها را در پروتکل اثبات کار (PoW) تأیید می‌کنند. در لایه اجماع اتریوم (که پیشتر اتریوم ۲.۰ نامیده می‌شد)، کارمزدها بین دارندگان اتریوم توزیع میشود تا از مکانیسم اثبات سهام (PoS) به‌روزرسانی‌شده پشتیبانی کنند.
گس اتریوم چگونه محاسبه می شود؟
برای درک دقیق‌تر هزینه‌های تراکنش اتریوم و یافتن راه‌های کاهش کارمزد، ابتدا با نحوه محاسبه گس آشنا شوید.
کارمزدهای اتریوم معمولاً کمتر از ۱ ETH است، بنابراین از واحدهای کوچکتری به نام وی (Wei) استفاده میشود؛ جایی که ۱ ETH برابر با ۱ کوئینتیلیون وی (عددی با ۱۸ صفر) است.
اما محاسبه گس اتریوم عمدتاً بر اساس گیگاوی (Gwei) یا ۱ میلیارد وی انجام میشود. مثلاً اگر در ردیاب گس (Gas Tracker) میانگین ۱۰۰ گیگاوی ببینید، برای یک تراکنش ساده باید حدود ۰.۰۰۰۰۰۰۱ ETH (تقریباً ۰.۰۰۰۳۱ دلار) پرداخت کنید.
در آگوست ۲۰۲۱، اتریوم سیستم محاسبه کارمزد را با ارتقای لندن (London Upgrade) به‌روزرسانی کرد که روش محاسبه گس ETH را تغییر داد. بنابراین، محاسبه را به دو دوره پیش و پس از این ارتقا تقسیم می‌کنیم:
پیش از آپدیت لندن
قبل از ارتقای لندن، کارمزد ETH به این شکل محاسبه می‌شد:
- فرض کنید آلیس می‌خواهد ۱ ETH به باب ارسال کند. حد مجاز گس ۲۱,۰۰۰ واحد و قیمت گس ۲۰۰ گیگاوی است.
- کارمزد کل: (حد مجاز گس × قیمت هر واحد گس). در این مثال: ۲۱,۰۰۰ × ۲۰۰ = ۴,۲۰۰,۰۰۰ گیگاوی یا ۰.۰۰۴۲ ETH.
بنابراین، آلیس ۱.۰۰۴۲ ETH از کیف پولش کسر میشود و باب ۱ ETH دریافت میکند. ماینر نیز ۰.۰۰۴۲ ETH به عنوان پاداش میگیرد.
- این روش ساده اما گاهی غیرقابل پیش‌بینی بود.
پس از آپدیت لندن
ارتقای لندن برای پیش‌بینی‌پذیرتر کردن کارمزدها طراحی شد. اکنون هر بلوک کارمزد پایه (Base Fee) دارد که بر اساس تقاضای فضای بلوک توسط شبکه محاسبه و سوزانده میشود. کاربران می‌توانند انعام (Tip) اضافی اضافه کنند تا ماینرها تراکنش را اولویت دهند؛ هرچه انعام بیشتر، تأیید سریع‌تر.
فرمول محاسبه کارمزد پس از لندن:
کارمزد کل = (حد مجاز گس × (کارمزد پایه + انعام))
در ادامه، اجزای این فرمول را جزئی‌تر بررسی می‌کنیم و با مثالی عملی آن را توضیح می‌دهیم.
سوالات متداول
گس اتریوم چیست؟ گس اتریوم کارمزد یا مبلغی است که برای انجام تراکنشها یا قراردادهای هوشمند در شبکه اتریوم پرداخت میشود.
گس چگونه محاسبه میشود؟ محاسبه گس اتریوم بر اساس حد مجاز گس و قیمت گس به صورت فرمولی انجام میشود، به ویژه پس از ارتقای لندن.
کارمزدهای گس چه کسی را دریافت میکند؟ کارمزدهای گس به ماینرها که مسئول تأیید و پردازش تراکنشها هستند، تعلق میگیرد.
چرا قیمت گس نوسان دارد؟ قیمت گس به دلیل عرضه و تقاضا برای قدرت پردازش در شبکه اتریوم نوسان میکند.
گیگاوی چه معنایی دارد؟ گیگاوی واحد کوچکتری است که برای بیان قیمت گس اتریوم استفاده میشود و معادل ۱ میلیارد وی (Wei) است.
اولین دیدگاه را بنویسید و گفت‌وگو را شروع کنید.