مختصری در مورد شبکه پولکادات
برای آشنایی اولیه با شبکه پولکادات (Polkadot)، ابتدا باید با انواع دفتر کل توزیع‌شده (Distributed Ledger) آشنا شویم:
-
- بلاکچینهای لایه یک (Layer ۱ Blockchain): این لایه مسئولیت تأیید و اجرای تراکنش‌ها را بر عهده دارد. هدف اصلی آن، انتقال و ذخیره‌سازی امن دارایی‌ها و اطلاعات به صورت peer-to-peer است. مثال‌هایی از بلاکچینهای لایه یک شامل بیت‌کوین (Bitcoin)، بیت‌کوین کش (Bitcoin Cash) و لایت‌کوین (Litecoin) می‌شود.
-
- بلاکچینهای لایه دو (Layer ۲ Blockchain): این بلاکچینها قابلیت اجرای قراردادهای هوشمند (Smart Contracts) را دارند. توسعهدهندگان از آن‌ها برای ایجاد و اجرای برنامههای غیرمتمرکز (dApps) استفاده می‌کنند. این شبکه‌ها برای گسترش پلتفرم‌های دیفای (DeFi)، بازی‌های بلاکچینی و مجموعه‌های NFT ایده‌آل هستند. مثال‌هایی مانند بایننس اسمارت چین (BNB Chain)، کاردانو (Cardano) و اتریوم (Ethereum) از این دسته‌اند.
-
- بلاکچینهای لایه صفر (Layer ۰ Blockchain): مفهوم لایه صفر در فضای کریپتوکارنسی نسبتاً جدید است و پولکادات یکی از پیشگامان آن به شمار می‌رود. هر بلاکچین معایب خاص خود را دارد و هیچ‌کدام برتری مطلق ندارند. شبکه پولکادات برای ادغام و یکپارچه‌سازی این بلاکچینها طراحی شده است.
شبکه پولکادات امکان تبادل هر نوع داده بین شبکه‌های مختلف را فراهم می‌کند و به بستری برای ایجاد شبکه‌های متصل و یکپارچه تبدیل می‌شود. این پلتفرم در مقایسه با سایر بلاکچینها مزایای متعددی دارد، از جمله:
-
- شاردینگ (Sharding)
-
- مقیاسپذیری بالا (High Scalability)
-
- بهروزرسانی شبکه بدون نیاز به هارد فورک (Hard Fork)
-
- شفافیت و تمرکززدایی در治理 (Governance)
-
- اتصال بلاکچینهای مختلف بدون نیاز به بریج (Bridge)
شبکه پولکادات بر پایه یک هسته مرکزی به نام رله چین (Relay Chain) بنا شده که مسئولیت امنیت، اجماع (Consensus) و برقراری ارتباط بین زنجیره‌های مختلف را بر عهده دارد.
در لایه بعدی، اعتبار‌سنج‌ها (Validators) قرار دارند. این اعتبار‌سنج‌ها امنیت شبکه را تأمین کرده و بلوک‌ها را در رله چین ایجاد می‌کنند. آن‌ها اطلاعات را از پاراچینها دریافت، اعتبارسنجی کرده و در رله چین ثبت می‌نمایند.
پس از اعتبار‌سنج‌ها، پاراچینها (Parachains) یا زنجیره‌های ناهمگن وجود دارند. پاراچینها بلاکچینهای مستقل با ویژگیهای اختصاصی هستند که بر روی پلتفرم پولکادات ساخته میشوند. این زنجیره‌ها با استفاده از زیرساخت سابستریت (Substrate) ایجاد شده و به صورت موازی با یکدیگر تعامل دارند. سابستریت در واقع ابزاری کلیدی برای ساخت پاراچین‌هاست.
در نهایت، نودهای تجمیع‌کننده (Collators) تراکنش‌ها را جمع‌آوری، اجرا و به پاراچینها ارسال می‌کنند.
سابستریت چیست؟
ساخت و توسعه بلاکچین فرآیندی پیچیده است که شامل رمزنگاری پیشرفته (Advanced Cryptography) و ارتباطات شبکه توزیع‌شده می‌شود. برای ایجاد بستری امن جهت اجرای برنامه‌ها و جلب اعتماد کاربران، باید به این جنبه‌ها به درستی دسترسی داشت. علاوه بر این، چالش‌هایی مانند مقیاسپذیری، حاکمیت (Governance)، قابلیت همکاری (Interoperability) و ارتقای شبکه وجود دارد که نیاز به حل دارند. این پیچیدگی‌ها مانع ورود توسعهدهندگان به این حوزه می‌شود.
فناوری پایه پولکادات، سابستریت (Substrate) است؛ یک چارچوب توسعه (Development Framework) که ساخت بلاکچینهای سفارشی را برای توسعهدهندگان آسان می‌کند.
پلتفرم پولکادات، به عنوان لایه صفر، برای تحقق قابلیت‌های منحصربه‌فرد خود، کیت توسعه نرمافزاری (SDK) سابستریت را ایجاد کرد. این کیت به توسعهدهندگان امکان ساخت پاراچین میدهد. حتی شرکت پریتی تِکنالِجیز (Parity Technologies) برای ساخت پولکادات و کوساما (Kusama) از این ابزار استفاده کرده که نشان‌دهنده کارایی بالای آن است.
شرکت پریتی تِکنالِجیز، خالق پولکادات، از سال ۲۰۱۵ در توسعه ابزارها و برنامههای غیرمتمرکز بر روی وب ۳ (Web3) فعالیت می‌کند.
سابستریت برای ساخت هر نوع بلاکچین قابل استفاده است و محدود به پاراچین‌های پولکادات نیست. با این حال، توسعه‌دهندگانی که پاراچین‌های شبکه پولکادات را با آن می‌سازند، از مزایایی مانند امنیت بالا، قابلیت همکاری متقابل و دسترسی به اکوسیستم روبه‌رشد پولکادات بهره می‌برند. تاکنون بیش از ۱۰۰ پروژه بلاکچینی با این کیت ساخته شده‌اند، از جمله آکالا نتورک (Acala Network)، چین‌لینک (Chainlink)، انجین نتورک (Engine Network) و آنتولوژی (Ontology).
سابستریت چگونه کار می‌کند؟
سابستریت یک کیت توسعه نرمافزاری (Software Development Kit) است که توسعهدهندگان میتوانند با آن بلاکچینهای اختصاصی خود را ایجاد و راهاندازی کنند. از اجزای مختلف سابستریت میتوان به صورت جداگانه استفاده کرد، از جمله:
-
- نود سابستریت (Substrate Node): توسعهدهندگان میتوانند از نودهای آماده سابستریت برای پیکربندی و راهاندازی شبکه‌های خود بهره ببرند.
-
- فریم‌ورک سابستریت (Substrate Frame): این بخش امکان پیاده‌سازی برنامههای متنوع در بلاکچین را فراهم می‌کند.
-
- هسته سابستریت (Substrate Core): با این قابلیت، توسعهدهندگان میتوانند شبکه‌ای سفارشی با ویژگیهای دلخواه راهاندازی کرده و تغییرات لازم را اعمال کنند.
به طور کلی، سابستریت آزادی عمل کاملی به توسعهدهندگان میدهد تا برنامههای غیرمتمرکز و پلتفرم‌های مورد نظر خود را بدون چالش‌های شبکه اتریوم اجرا کنند.
مقایسه سابستریت پولکادات و قرارداد هوشمند اتریوم
توسعهدهندگان با استفاده از سابستریت، قابلیت‌های بیشتری نسبت به قراردادهای هوشمند اتریوم (Ethereum Smart Contracts) به دست می‌آورند. قراردادهای هوشمند اتریوم محدودیت‌هایی دارند که در سابستریت وجود ندارند، از جمله:
وابستگی به ماشین مجازی اتریوم (EVM)
محدودیت به استخر تراکنش‌های اتریوم (Ethereum Transaction Pool)
عدم امکان ارتقای هسته مرکزی اتریوم
مقیاسپذیری پایین و کارمزدهای بالا در شبکه اتریوم
آینده سابستریت و شبکه پولکادات
راهاندازی شبکه پولکادات (Polkadot) انقلابی در صنعت بلاکچین ایجاد کرد. این شبکه به توسعهدهندگان اجازه میدهد تا با کیت توسعه سابستریت، بلاکچینهای اختصاصی بسازند و آن‌ها را به صورت مستقل یا به عنوان پاراچین به پولکادات متصل کنند.
با توجه به مزایای کیت سابستریت نسبت به قراردادهای هوشمند اتریوم، تعداد توسعهدهندگان و پروژه‌های جذب‌شده به پولکادات در حال افزایش است. این روند می‌تواند پولکادات را در آینده به یکی از قدرتمندترین پلتفرم‌های بلاکچین تبدیل کند.
سوالات متداول
چند نوع بلاکچین در پولکادات وجود دارد؟ در پولکادات سه نوع بلاکچین وجود دارد: لایه یک، لایه دو و لایه صفر.
سابستریت چیست و چه کاربردی دارد؟ سابستریت یک کیت توسعه نرمافزاری است که به توسعهدهندگان امکان میدهد بلاکچینهای اختصاصی بسازند و راهاندازی کنند.
پولکادات چه مزایایی نسبت به سایر بلاکچینها دارد؟ پولکادات مزایایی مانند شاردینگ، مقیاسپذیری بالا و توانایی بهروزرسانی بدون هارد فورک را ارائه میدهد.
پاراچینها در پولکادات چه هستند؟ پاراچینها بلاکچینهای مستقل با ویژگیهای خاص هستند که بر روی پلتفرم پولکادات ساخته میشوند و به صورت موازی با هم تعامل دارند.
چگونه میتوان از سابستریت استفاده کرد؟ توسعهدهندگان میتوانند از اجزای مختلف سابستریت برای ایجاد بلاکچینهای مختلف و اجرای برنامههای غیرمتمرکز استفاده کنند.
اولین دیدگاه را بنویسید و گفت‌وگو را شروع کنید.