رفتن به محتوای اصلی
فارسی سواپ

شروع راهی برای رشد و پیشرفت در بازارهای مالی

سبک معاملاتی RTM چیست؟ راهنمای کامل خواندن بازار با RTM

مهرداد

زمان مطالعه: حدود 10 دقیقه

سبک معاملاتی RTM چیست؟ آموزش مفاهیم، الگوها و مدیریت ریسک
اشتراک‌گذاری مقاله

RTM یعنی چه؟

RTM کوتاه‌شده‌ی Read The Market، یعنی «بازار را بخوان»، است. این روش نوعی تحلیل پرایس‌اکشن است که نمودار را عمدتاً از روی خودِ حرکت قیمت بررسی می‌کند و در نسخه‌ی کلاسیک آن، اندیکاتورها و اسیلاتورها نقش اصلی ندارند. تمرکز تحلیل‌گر روی ساختار قیمت، نواحی توقف و حرکت، شکست سطوح و بازگشت قیمت به نواحی قبلی است.

بااین‌حال، RTM را نباید صرفاً فهرستی از شکل‌ها و الگوهای کندلی دانست. در توضیح فعلی منبع اصلی این روش، پرسش مهم این است که قیمت چطور از یک ناحیه خارج شده، در مسیر چه ساختاری ساخته و پس از آن به کجا برگشته است؛ نه اینکه فقط یک الگوی آشنا روی نمودار دیده می‌شود یا نه.

در نوشته‌ها و آموزش‌های مختلف، RTM گاهی به‌صورت مجموعه‌ای از مفاهیم عرضه‌وتقاضا و الگوهای ورود توضیح داده می‌شود. بنابراین ممکن است تعریف بعضی اصطلاحات بین منابع یکسان نباشد. این تفاوت به‌ویژه درباره‌ی FL و FTR دیده می‌شود؛ در این مقاله، تعریف‌های منبع اصلی را از تعریف‌های رایج در برخی آموزش‌های دیگر جدا می‌کنیم.

ایده‌ی اصلی: قیمت کجا مکث کرد و چگونه از آن خارج شد؟

تحلیل‌گر RTM معمولاً به این نشانه‌ها توجه می‌کند:

  • قیمت پیش از یک حرکت سریع، کجا مکث یا فشرده شده است؟
  • حرکت بعدی با چه قدرتی از آن ناحیه خارج شده؟
  • آیا قیمت یک سقف یا کف قبلی را شکسته یا فقط آن را لمس کرده است؟
  • آیا بازگشت قیمت به ناحیه‌ی قبلی، اولین بازگشت است یا آن ناحیه پیش‌تر چند بار آزموده شده؟
  • آیا ساختار بازار از ادامه‌ی روند پشتیبانی می‌کند یا احتمال تغییر آن وجود دارد؟

نواحی عرضه و تقاضا در RTM معمولاً از روی محل توقف قیمت و حرکت بعدی آن مشخص می‌شوند. این ناحیه‌ها روی نمودار، محدوده‌اند؛ بنابراین تحلیل‌گر اغلب به‌جای یک قیمت دقیق، یک بازه‌ی قیمتی را زیر نظر می‌گیرد.

نکته‌ی مهم این است که نمودار به‌تنهایی نشان نمی‌دهد دقیقاً چه شخص یا نهادی معامله کرده یا چه میزان سفارش در یک قیمت قرار داشته است. توضیح‌هایی مثل «سفارش‌های بازیگران بزرگ» یا «جمع‌آوری نقدینگی» در RTM، شیوه‌ی تفسیر حرکت قیمت‌اند؛ نباید آن‌ها را مشاهده‌ی مستقیم سفارش‌های پنهان بازار تلقی کرد.

ساختارهای پایه‌ی عرضه و تقاضا

در نام‌گذاری RTM، حروف نشان می‌دهند قیمت پیش از مکث چه کرده و پس از آن چه مسیری گرفته است. Base به محدوده‌ی مکث یا تراکم قیمت گفته می‌شود. منبع اصلی چهار ساختار پایه را این‌گونه نام‌گذاری می‌کند:

ساختارهای پایه‌ی عرضه و تقاضا
ساختارعبارت انگلیسیبرداشت ساده
RBRRally–Base–Rallyقیمت بالا می‌رود، مکث می‌کند و دوباره بالا می‌رود؛ می‌تواند نشانه‌ی ادامه‌ی حرکت صعودی باشد.
DBDDrop–Base–Dropقیمت پایین می‌آید، مکث می‌کند و دوباره افت می‌کند؛ می‌تواند نشانه‌ی ادامه‌ی حرکت نزولی باشد.
DBRDrop–Base–Rallyقیمت افت می‌کند، مکث می‌کند و سپس بالا می‌رود؛ ممکن است ناحیه‌ی تقاضا شکل گرفته باشد.
RBDRally–Base–Dropقیمت بالا می‌رود، مکث می‌کند و سپس افت می‌کند؛ ممکن است ناحیه‌ی عرضه شکل گرفته باشد.

این ساختارها به‌تنهایی فرمان خرید یا فروش نیستند. برای ارزیابی آن‌ها باید شکل ناحیه، کیفیت حرکت خروجی، جایگاه آن در ساختار بزرگ‌تر بازار و واکنش قیمت هنگام بازگشت را هم دید.

ناحیه‌ی تازه یا آزموده‌شده

اگر قیمت پس از خروج از یک ناحیه هنوز به آن برنگشته باشد، بعضی معامله‌گران آن را ناحیه‌ی تازه (Fresh Zone) می‌نامند. وقتی قیمت برای نخستین بار به سطح یا ناحیه‌ی قبلی بازمی‌گردد، اصطلاح FTB یا First Time Back به‌کار می‌رود. در نگاه RTM، نخستین بازگشت اهمیت دارد، چون واکنش قیمت به ناحیه را می‌توان بدون سابقه‌ی چندباره‌ی برخوردهای قبلی بررسی کرد.

اما «تازه‌بودن» تضمین نمی‌کند که ناحیه حتماً واکنش نشان دهد. شکست ناحیه، تغییر شرایط بازار، خبر، کمبود نقدشوندگی یا هزینه‌ی معامله می‌تواند نتیجه را عوض کند.

اصطلاحات و الگوهای مهم RTM

۱. Engulf یا بلعیدن ناحیه

Engulf در RTM معمولاً به عبور قدرتمند قیمت از یک سطح یا ناحیه‌ی مهم اشاره دارد. در این کاربرد، موضوع فقط شکل یک کندل نیست: مهم است قیمت از کدام محدوده عبور کرده و پس از شکست چه ساختاری ساخته است.

عبور سریع و روشن می‌تواند نشانه‌ای از تغییر در رفتار قیمت باشد، اما هر شکست قوی الزاماً به معنی برگشت یا ادامه‌ی قطعی روند نیست. شکست ناموفق و بازگشت سریع به محدوده‌ی قبلی هم ممکن است رخ دهد.

۲. FTR و تفاوت آن با FL

FTR و تفاوت آن با FL

در شرح فعلی منبع اصلی:

  • FTR یعنی Failure to Return؛ قیمت از یک مرز عبور می‌کند، برای بازگشت تلاش می‌کند اما به محدوده‌ی قبلی برنمی‌گردد. در تحلیل RTM، این رفتار می‌تواند به شکل‌گیری ناحیه‌ی جدید عرضه یا تقاضا مرتبط باشد.
  • FL یعنی Flag Limit و با مرزهای بالایی و پایینی یک محدوده‌ی قیمتی یا PAZ ارتباط دارد. منبع اصلی این مرزها را با نام‌های UFL و LFL توضیح می‌دهد.

در برخی منابع آموزشی دیگر، FL با عبارت Fail to Return توضیح داده شده یا کاربرد FTR متفاوت بیان شده است. پس هنگام یادگیری یا بررسی یک نمودار، از روی مخفف به‌تنهایی نتیجه نگیرید؛ تعریف همان منبع را هم بخوانید.

۳. Quasimodo یا QM

Quasimodo یا QM

QM یک ساختار بازگشتی است که در برخی حالت‌هایش ظاهری شبیه الگوی سر و شانه دارد. شرح منبع اصلی بر شکست کاذب و تغییر ساختار تأکید می‌کند: قیمت سقف یا کف قبلی را می‌شکند، سپس با حرکت تندی در جهت مخالف پیش می‌رود و به سطحی از ساختار قبلی بازمی‌گردد.

برای نمونه، در یک سناریوی نزولی، قیمت ممکن است ابتدا سقف قبلی را رد کند، سپس کف ساختاری را بشکند و بعد به سطحی از حرکت پیشین بازگردد. معامله‌گر این توالی را بررسی می‌کند تا ببیند آیا نشانه‌ای از تضعیف ساختار صعودی وجود دارد یا خیر. تشخیص QM صرفاً از روی شباهت ظاهری به الگوی سر و شانه کافی نیست.

۴. Compression یا فشردگی

 Compression یا فشردگی

Compression زمانی است که حرکت قیمت به‌صورت فشرده و مرحله‌ای به یک سمت پیش می‌رود. در توضیح RTM، فشردگی می‌تواند نشان دهد که یک سمت بازار در حال پیشروی است و سمت دیگر واکنش کافی نشان نمی‌دهد.

این اصطلاح هم نباید مکانیکی استفاده شود: چند کندل کوچک کنار هم به‌خودی‌خود یک فرصت معاملاتی کامل نمی‌سازند. جایگاه فشردگی، جهت حرکت، نزدیکی به یک ناحیه‌ی مهم و واکنش بعدی قیمت باید در کنار هم سنجیده شوند.

۵. PAZ و Flag Limit

PAZ و Flag Limit

PAZ کوتاه‌شده‌ی Price Action Zone است. در شرح منبع اصلی، PAZ محدوده‌ای است که بین مرزهای بالایی و پایینی آن، قیمت رفت‌وبرگشت می‌کند. این مرزها UFL و LFL نام دارند. شکستن یکی از این حدود ممکن است محدوده‌ی مورد بررسی را گسترش دهد.

در عمل، بهتر است معامله‌گر پیشاپیش مشخص کند کدام مرز برای سناریوی او مهم است و چه اتفاقی فرض اولیه‌اش را باطل می‌کند. ترسیم چندین خط و محدوده بدون معیار مشخص، تحلیل را قابل‌تفسیر اما سخت‌تر برای ارزیابی می‌کند.

۶. Fakeout و Diamond

 Fakeout و Diamond

Fakeout شکست یا عبوری است که ادامه پیدا نمی‌کند و قیمت به‌سرعت به محدوده‌ی قبلی برمی‌گردد. معامله‌گر ممکن است آن را نشانه‌ای از شکست ناموفق بداند؛ بااین‌حال، برای تصمیم‌گیری باید ساختار بعدی بازار را هم بررسی کند.

Diamond در شرح منبع اصلی نوعی ساختار مرتبط با QM است که در آن نقطه‌ی واکنشیِ مورد انتظار ممکن است حفظ نشود و قیمت پیش از حرکت اصلی، از سطح موردنظر عبور کند. خود منبع به همین دلیل هشدار می‌دهد که ورود بر اساس یک بخش از ساختار می‌تواند زودهنگام باشد.

در منابع آموزشی مختلف، الگوهای دیگری مثل Caps، Can Can و 3Drive هم به RTM نسبت داده می‌شوند، اما نام‌گذاری و جزئیات آن‌ها ممکن است متفاوت باشد. برای شروع، تسلط بر ساختار قیمت، ناحیه‌ها، شکست و بازگشت، از حفظ‌کردن نام‌های متعدد الگوها کاربردی‌تر است.

یک روند منظم برای تحلیل RTM

برای تبدیل مفاهیم بالا به یک فرایند قابل‌بررسی، می‌توان این مراحل را به کار برد:

  1. بازار و تایم‌فریم را مشخص کنید. تعیین کنید روی چه دارایی و چه بازه‌ی زمانی تحلیل می‌کنید. نتایج یک بازار یا تایم‌فریم را نمی‌توان خودکار به بازار دیگری تعمیم داد.
  2. ساختار بزرگ‌تر را بخوانید. سقف‌ها و کف‌های مهم، جهت غالب حرکت و نواحی برجسته را علامت بزنید.
  3. نواحی احتمالی را مشخص کنید. به مکث‌های قیمتی و نحوه‌ی خروج قیمت از آن‌ها توجه کنید. محدوده را طوری رسم کنید که دلیل انتخابش روشن باشد.
  4. کیفیت خروج را ارزیابی کنید. بررسی کنید حرکت خروجی از ناحیه واضح و قوی بوده یا قیمت به‌آرامی و با توقف‌های متعدد از آن فاصله گرفته است.
  5. بازگشت قیمت را زیر نظر بگیرید. مشخص کنید ناحیه هنوز تازه است یا قبلاً آزموده شده؛ همچنین بررسی کنید بازگشت با چه سرعت و ساختاری انجام شده است.
  6. سناریو و نقطه‌ی ابطال بنویسید. پیش از ورود مشخص کنید چه چیزی سناریوی شما را معتبر می‌کند و چه حرکتی نشان می‌دهد تحلیل اشتباه بوده است.
  7. اندازه‌ی موقعیت را بر اساس ریسک تنظیم کنید. حد ضرر را جایی تعیین کنید که باطل‌شدن سناریو را نشان دهد؛ سپس حجم معامله را بر اساس فاصله‌ی ورود تا حد ضرر محاسبه کنید.
  8. نتیجه را ثبت کنید. تصویر نمودار، دلیل ورود، حد ضرر، هزینه‌ی معامله و نتیجه را یادداشت کنید تا بتوانید عملکرد روش را در طول زمان بسنجید.

این مراحل نسخه‌ی قطعی یا سیگنال معاملاتی نیستند؛ چارچوبی برای ساختن تحلیل‌هایی هستند که بتوان آن‌ها را بعداً بررسی و مقایسه کرد.

مدیریت ریسک: بخش جدایی‌ناپذیر معامله

حتی تحلیلی که با دقت انجام شده، ممکن است اشتباه از آب دربیاید. حد ضرر نیز همیشه جلوی زیان دقیقاً در همان قیمت را نمی‌گیرد؛ در برخی شرایط ممکن است لغزش قیمت یا اجرای نامطلوب رخ دهد. از طرف دیگر، اهرم می‌تواند اثر حرکت کوچک بازار بر سود و زیان را بزرگ‌تر کند؛ نهاد ناظر استرالیایی Moneysmart هشدار می‌دهد که در معاملات اهرمی، سود و زیان بر مبنای کل ارزش موقعیت محاسبه می‌شود، نه فقط مبلغ اولیه‌ای که معامله‌گر می‌پردازد.

برای همین، پیش از ورود باید معلوم باشد:

  • اگر قیمت به حد ضرر برسد، چه مقدار از سرمایه از دست می‌رود؟
  • آیا اندازه‌ی موقعیت با این ریسک متناسب است؟
  • هزینه‌ی اسپرد، کمیسیون و تأمین مالی چقدر است؟
  • آیا خبر یا شرایط غیرعادی بازار می‌تواند اجرای معامله را دشوار کند؟

مقام‌های نظارتی نیز درباره‌ی ریسک معاملات فارکس، اهرم، هزینه‌ها و وعده‌های بازدهی تضمینی هشدار می‌دهند. بنابراین هیچ آموزش یا الگویی را نباید تضمین سود دانست.

مزایا و محدودیت‌های RTM

مزیت‌های احتمالی RTM:

  • نمودار را بر پایه‌ی رفتار قیمت و ساختار آن بررسی می‌کند.
  • به معامله‌گر کمک می‌کند نواحی تحلیل را به‌جای هر حرکت کوچک، محدودتر و هدفمندتر انتخاب کند.
  • مفاهیمش را می‌توان با ثبت سناریو و بررسی معاملات گذشته آزمود.
  • توجه به بازگشت اول، شکست و نقطه‌ی ابطال می‌تواند نظم تحلیل را بیشتر کند.

محدودیت‌ها و دشواری‌ها:

  • ترسیم ناحیه و تشخیص الگو تا حدی تفسیری است؛ دو معامله‌گر ممکن است یک نمودار را متفاوت بخوانند.
  • اصطلاحات در منابع مختلف یکسان نیستند، به‌خصوص تعریف برخی مخفف‌ها.
  • نبود اندیکاتور به‌معنای ساده‌بودن تحلیل نیست؛ تشخیص ساختار و انتخاب ناحیه به تمرین نیاز دارد.
  • یک الگوی تاریخی به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که در آینده هم همان نتیجه رخ می‌دهد.
  • هزینه‌ی معامله، کیفیت اجرا، شرایط بازار و مدیریت ریسک می‌توانند نتیجه‌ی عملی را تغییر دهند.
  • منبع اصلی RTM نیز تصریح می‌کند که خواندن درست نمودار به‌تنهایی سودآوری را تضمین نمی‌کند.

چطور RTM را تمرین کنیم؟

برای تمرین، یک دارایی و یک تایم‌فریم مشخص انتخاب کنید و در حساب آزمایشی یا با بررسی نمودارهای گذشته:

  • فقط چند ساختار پایه مانند RBR، DBD، DBR و RBD را علامت بزنید.
  • پیش از دیدن ادامه‌ی نمودار، ناحیه و سناریوی خود را ثبت کنید.
  • برای هر معامله، نقطه‌ی ورود، حد ضرر و دلیل ابطال تحلیل را بنویسید.
  • جداگانه بررسی کنید نتایج مربوط به ناحیه‌های تازه با ناحیه‌های چندبار آزموده‌شده چه تفاوتی دارند.
  • هزینه‌ی معامله را هم در ارزیابی لحاظ کنید و تنها به تعداد معاملات برنده نگاه نکنید.

هدف تمرین، پیدا کردن «الگوی بی‌خطا» نیست؛ هدف این است که بفهمید قواعدی که برای خودتان تعریف کرده‌اید، در داده‌های مشخص چه عملکردی داشته‌اند.

جمع‌بندی

RTM روشی برای تحلیل رفتار قیمت با تمرکز بر ساختار بازار، مکث‌ها، ناحیه‌های عرضه و تقاضا، شکست‌ها و بازگشت‌هاست. مفاهیمی مثل RBR، DBR، FTB، FTR، QM و Compression واژگان این روش را می‌سازند؛ اما فهم توالی حرکت قیمت و مشخص‌کردن نقطه‌ی ابطال، از حفظ‌کردن نام الگوها مهم‌تر است.

RTM نه ابزار پیش‌بینی قطعی است و نه تضمین سود. اگر قصد دارید آن را یاد بگیرید، تعریف اصطلاحات را از یک منبع مشخص دنبال کنید، قواعد خود را مکتوب کنید و پیش از به‌کارگیری سرمایه‌ی واقعی، آن‌ها را با ثبت منظم و لحاظ‌کردن هزینه و ریسک ارزیابی کنید.

اولین دیدگاه را بنویسید و گفت‌وگو را شروع کنید.

دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دو + 13 =