شبکه بلست (BLAST Network) به‌عنوان یک راهکار لایه دومی معرفی شده است که به کاربران این امکان را می‌دهد تا از طریق واریز ارزدیجیتال اتریوم (ETH) و چندین استیبل کوین خاص همچون USDC، تتر و دای، درآمدزایی کنند. هدف اصلی این شبکه، بهینه‌سازی سود کاربران از طریق فرآیند استیکینگ است. در زمان نگارش این مطلب، مجموع دارایی‌های قفل‌شده در این شبکه به بیش از ۱.۴ میلیارد دلار رسیده و شمار کاربران آن نیز به بیش از ۱۲۷ هزار نفر افزایش یافته است. در ادامه این مقاله از فارسی سواپ، با جزئیات عملکرد شبکه بلست، نحوه کار بریج Blast و شرایط ایردراپ توکن بومی آن آشنا خواهیم شد. با ما همراه باشید.
تاریخچه شبکه بلست
در تاریخ ۲۱ نوامبر ۲۰۲۳ (۳۰ آبان ۱۴۰۲)، کاربران توییتر به سرعت لینک‌های ارجاع مختلفی درباره پروژه لایه دومی تحت اتریوم به‌اشتراک گذاشتند که با نام Blast شناخته می‌شد و توجه زیادی را به خود جلب کرد. موسس اصلی این پروژه پکمن (Pacman) است؛ او دانشجوی MIT به شمار می‌آید که بازار معامله توکن‌های NFT تحت عنوان بلر (Blur) را به وجود آورد. جالب است بدانید که بلر به‌سرعت موفق شد که سهم بازار خود را از پلتفرم معروف اپن سی (OpenSea) بیشتر کند. به همین دلیل بسیاری از تحلیلگران امیدوارند که قیمت بلر در آینده‌ای نزدیک افزایش یابد.
با حمایت شرکت‌های سرمایه‌گذاری پارادایم (Paradigm)، استاندارد کریپتو (Standard Crypto) و دیگر سرمایه‌گذاران کوچک، توسعه شبکه بلست با کلی سرمایه‌گذاری ۲۰ میلیون دلاری شروع شد و هم‌اکنون شبکه آزمایشی (TestNet) آن در حال بهره‌برداری است.
شبکه Blast چطور کار می‌کند؟
شبکه بلست به‌عنوان یک مدل ماشین مجازی اتریوم (EVM Equivalent) و یک راهکار لایه دومی با طراحی رول آپ آپتیمیستیک (Optimistic Rollup) شناخته می‌شود. این شبکه به خاطر نوع طراحی‌اش، قابلیت پردازش سریع‌تری برای تراکنش‌ها دارد و کارمزد کمتری نیز دریافت می‌کند.
این شبکه در فرآیند خود، تعدادی تراکنش (حداکثر ۱۰ هزار تراکنش) را در یک دسته قرار داده و به‌صورت همزمان اجرا می‌کند که این روش کارایی و هزینه عملیاتی را کاهش می‌دهد.
روش کارایی رول آپ آپتیمیستیک به این شکل است که فرض بر این است که تمامی تراکنش‌ها معتبر هستند تا زمانی که خلاف آن اثبات شود. به همین ترتیب، برداشت دارایی‌ها و افزودن تراکنش به شبکه اصلی اتریوم بعد از گذشت یک دوره ۷ روزه صورت می‌گیرد. در این مدت امکان بررسی و «چالش» اعتبار تراکنش‌ها وجود دارد.
وجود معادل ماشین مجازی اتریوم به توسعه‌دهندگان این امکان را می‌دهد تا اپلیکیشن‌های غیرمتمرکز (dApp) خود را بدون نیاز به تغییر کد، به این شبکه منتقل کنند. در مقایسه با شبکه‌های سازگار با ماشین مجازی اتریوم، این معادل‌ها می‌توانند اپلیکیشن‌های غیرمتمرکز را به‌راحتی بدون نیاز به ترجمه و تطبیق کد اجرا کنند.
علاوه بر این ویژگی‌ها، بلست ادعا می‌کند که اولین راهکار لایه دومی است که بازدهی بومی (Native Yield) از طریق اتریوم و استیبل کوین‌ها را به ارمغان می‌آورد و همچنین برای برخی اپلیکیشن‌های غیرمتمرکز، هزینه گس را نیز در نظر گرفته است. با کارمزد پایین‌تر شبکه بلست، معامله‌گران قادر خواهند بود تا توکن‌های NFT را با هزینه کمتری در بازاری که توسط همان تیم ایجاد شده، به فروش برسانند.
بازدهی شبکه بلست چگونه است؟
شبکه Blast برای کاربرانی که ارز اتر را واریز می‌کنند، یک سود سالانه ۴ درصدی و برای واریزکنندگان استیبل کوین‌ها (مانند USDC، USDT و DAI) سود ۵ درصدی تعیین کرده است. این سود به‌صورت مرکب محاسبه می‌شود که به این معناست که برای محاسبه‌ی آن از مجموع «سپرده اصلی + سود افزوده شده» استفاده می‌شود. همچنین، کلیه فرآیندهای بازدهی در این شبکه متکی بر ساختار نرخ بهره بدون ریسک (RFR) می‌باشد.
برای درک بهتر مزایای شبکه بلست، باید توجه داشته باشید که نرخ درصدی سالانه (APR) برای اتریوم برابر با ۴ درصد است و این به معنای این است که نرخ تورم سالانه اتریوم نیز به همین اندازه است. بنابراین، کاربرانی که اتریوم خود را در پروژه‌های لایه اول یا لایه دوم نگهداری می‌کنند، در واقع به‌دلیل تورم، سالانه ۴ درصد ضرر متحمل خواهند شد.
این سود به وسیله‌ی فرآیند لیکویید استیکینگ (Liquid Staking) در شبکه اتریوم حاصل می‌شود. با به‌روزرسانی مرج اتریوم و تغییر الگوریتم اجماع به اثبات سهام، استیک کردن ETH در این شبکه با نرخ سالانه ۴ درصد ممکن گردید. در حالی که پروژه‌هایی همچون لیدو فایننس نیز به همین دلیل، امکان کسب درآمد از اتریوم‌های استیک شده را فراهم کرده‌اند، توسعه‌دهندگان بلست ادعا می‌کنند که هیچ شبکه لایه دومی نتوانسته همانند Blast، بهترین شیوه برای بهره‌برداری از فرآیند استیکینگ اتریوم را ارائه دهد.
در شبکه بلست، هدف توسعه‌دهندگان تولید شیوه‌ای برای کسب درآمد از استیکینگ است؛ در حالی که پروتکل اصلی اتریوم از لیدو فایننس برای استیک کردن دارایی‌های کاربران استفاده می‌کند. به‌طور خلاصه، زمانی که اتریوم‌های خود را به بلست منتقل می‌کنید، این اتریوم‌ها در لیدو فایننس استیک شده و به‌ازای آن، توکن‌های ریبیس (Rebase Tokens) دریافت می‌کنید. این توکن‌ها بر اساس تغییرات قیمت دارایی اصلی، یعنی اتریوم در لیدو فایننس، تعدادشان در کیف پول کاربر تغییر می‌کند. بنابراین، تا زمانی که اتر در شبکه بلست نگهداری شود، کاربر در ازای آن ETH سود دریافت خواهد کرد.
عملکرد بریج Blast برای استیبل کوین‌ها چگونه است؟
توسعه‌دهندگان بلست بیان کرده‌اند که استیبل کوین‌هایی که به این شبکه وارد می‌شوند، نیز به شیوه‌ای مشابه برای کاربران بازدهی خواهند داشت. پس از انتقال دارایی به Blast، استیبل کوین‌های استیک شده در بلاکچین اصلی از پروتکل T-bill میکر دائو (MakerDAO) عبور کرده و در نهایت کاربر توکن USDB را از شبکه بلست دریافت می‌کند. USDB یک دارایی با قابلیت سوددهی خودکار (Auto-Compounding) است که برای آن نرخ سود سالانه ۵ درصد تعیین شده است. کاربران می‌توانند با بریج USDB از بلست به اتریوم یا هر شبکه دیگری که پشتیبانی می‌شود، استیبل کوین USDC دریافت نمایند.
سازندگان بلست خاطرنشان کرده‌اند که مدیریت سیستم بازدهی بومی پس از راه‌اندازی سازمان غیر متمرکز خودگردان (DAO) به جامعه کاربری واگذار خواهد شد. به این ترتیب، در آینده کاربران خواهند توانست پروتکل‌های استیکینگ اتریوم و پروتکل‌های دارایی‌های واقعی را انتخاب کنند. به عبارت دیگر، رای کاربران می‌تواند پروتکل‌های دیگری را جایگزین لیدو و میکردائو کند.
ایردراپ توکن بلست چه زمانی انجام می‌شود؟
شبکه بلست در حال حاضر اقدام به برگزاری یک برنامه ایردراپ فعال کرده است که در حال حاضر در فاز امتیازدهی قرار دارد. در این فاز، هرچه امتیاز بیشتری کسب کنید، شانس بیشتری نیز برای دریافت ایردراپ خواهید داشت. با این حال، شرکت در این برنامه برای عموم آزاد نیست و کاربران نیاز به یک کد ارجاع دارند. به نظر می‌رسد که یافتن این کد در شبکه‌های اجتماعی مانند توییتر یا وب‌سایت‌های مختلف کار چندان دشواری نیست.
پس از دستیابی به کد، می‌توانید به وب‌سایت رسمی blast.io مراجعه کرده و در برنامه ایردراپ شرکت کنید. همچنین برای افزایش امتیاز خود، می‌توانید کد ارجاع خود را با دیگر کاربران به اشتراک گذاشته و یا دارایی‌های خود را به شبکه بلست بریج کنید. واضح است که با انتقال دارایی بیشتر، امتیاز شما نیز افزایش می‌یابد و به شما این امکان را می‌دهد که شانس بیشتری برای دریافت ایردراپ احتمالی BLAST داشته باشید.
بایستی در نظر داشت که در حال حاضر فقط بریج کردن دارایی به شبکه بلست امکان‌پذیر است. به این معنا که دارایی‌های واریز شده به شبکه بلست تا زمان آغاز فعالیت شبکه اصلی، قابل برداشت نخواهند بود. بر اساس پیش‌بینی‌ها، انتظار می‌رود شبکه اصلی در فاصله زمانی فوریه تا مارس ۲۰۲۴ (بهمن ۱۴۰۲ تا فروردین ۱۴۰۳) راه‌اندازی شود. همچنین امکان استفاده از امتیازهای جمع‌آوری شده از می ۲۰۲۴ (اردیبهشت ۱۴۰۳) آغاز خواهد شد.
دارایی‌هایی که در دوره فعال بودن برنامه ایردراپ به شبکه بلست بریج می‌شوند، علاوه بر کسب سود، به افزایش امتیاز کاربران نیز کمک می‌کنند. همچنین لیست کاربرانی که بالاترین امتیازات را به دست آورده‌اند در وب‌سایت رسمی بلست در دسترس است.
حواشی پیرامون شبکه بلست و ریسک‌های احتمالی استفاده از آن
یکی از نگرانی‌های اصلی مربوط به شبکه بلست، عدم وجود یک زنجیره لایه دوم اسلامی است. در حال حاضر، کمپین‌های تبلیغاتی این شبکه فرآیند بریج کردن به این شبکه را ترویج می‌کنند، اما دارایی‌های ارسال شده تنها به یک قرارداد هوشمند منتقل می‌شوند که تحت کنترل یک والت چند امضایی قرار دارد. به علاوه، ساختار این کیف پول به‌گونه‌ای است که با دریافت یا تأیید ۳ امضا می‌توان به دارایی‌ها دسترسی پیدا کرد، که این خود می‌تواند خطراتی به همراه داشته باشد.
اگرچه این والت چند امضایی متشکل از ۵ امضا است، اما بررسی‌های مربوط به داده‌های آن‌چین نشان می‌دهد که ۴ امضا تنها از یک کیف پول ایجاد شده که این خود نگرانی‌هایی در مورد احتمال کنترل این امضاها توسط یک فرد یا گروه خاص به وجود می‌آورد. این شرایط می‌تواند به عنوان یک نقطه شکست تلقی شود و ریسک‌های قابل توجهی را برای کاربران رقم بزند.
نقد دیگری که به شبکه بلست شده، شباهت ساختار عضوگیری آن با طرح‌های هرمی است. برخی کارشناسان بر این باورند که این روش در بسیاری از پروژه‌های دیگر نیز استفاده شده و به نوعی بلست در این زمینه نوآوری نکرده است. همچنین وابستگی پروتکل استیکینگ اتریوم این شبکه به لیدو فایننس می‌تواند ریسک‌های متمرکزسازی را به همراه داشته باشد. هرچند تیم توسعه دهنده بلست اعلام کرده‌اند که کاربران در آینده قادر به تغییر پروتکل استیکینگ خواهند بود، اما این امکان در حال حاضر به مرحله اجرا نرسیده است.
در نهایت، لازم به ذکر است که یکی از کارکنان شرکت پارادایم، که از جمله سرمایه‌گذاران اصلی بلست به شمار می‌رود، در توییتر خود به نحوه عرضه و بازاریابی بلست انتقاد کرده و به ویژه از قفل شدن سپرده‌های کاربران و عرضه بریج پیش از راه‌اندازی شبکه مین‌نت انتقاد نموده است.
آیا شبکه بلست واقعاً می‌تواند حداکثر سود را برای کاربران فراهم کند؟
با ادامه روند رشد روزافزون بازار کریپتو و افزایش سرمایه‌گذاران، بسیاری از افراد به دنبال فرصت‌های جدید هستند. شبکه بلست با ارائه یک سیستم خاص برای افزایش بازدهی، این ادعا را دارد که می‌تواند سود استیکینگ کاربران خود را به بالاترین حد برساند.
این موضوع به جذب کاربران و سرمایه‌گذاران جدید منجر شده است. با این حال، به دلیل اینکه شبکه بلست هنوز به طور رسمی راه‌اندازی نشده و در حال حاضر با چالش‌هایی روبرو است، ارزیابی دقیق درباره آن دشوار است.
برخی بر این باورند که پکمن (موسس اصلی پروژه) به همان اندازه که توانسته سهم قابل توجهی از بازار اپن سی را به خود اختصاص دهد، می‌تواند در رقابت با پروژه‌های بزرگ مانند آربیتروم و آپتیمیزم نیز موفق عمل کند. به هر حال، باید انتظار داشت که وضعیت بلست پس از عرضه شبکه اصلی در سال ۲۰۲۴ روشن‌تر شود. شما چه نگاهی به شبکه بلست دارید؟ آیا این شبکه می‌تواند همانند بلر در جلب سهم بازار موفق باشد؟
اولین دیدگاه را بنویسید و گفت‌وگو را شروع کنید.