کاربرد های بلاکچین در صنعت بانکداری و مزایای آن

در این مطلب از بلاگ فارسی سواپ به بررسی تأثیرات و کاربردهای کلیدی بلاکچین در صنایع مالی و بانکی خواهیم پرداخت. با ما همراه شوید تا به یکی از جالب‌ترین جنبه‌های این فناوری پیشرفته سفر کنیم.

بلاکچین و ارتباط آن با امور مالی

فناوری بلاکچین شامل زنجیره‌ای از بلوک‌هاست که دسترسی به یک دفتر کل غیرمتمرکز بزرگ را فراهم می‌کند؛ هر یک از این بلوک‌ها حاوی اطلاعات متنوعی است و نکته حائز اهمیت این است که امنیت بالایی دارد و امکان تقلب در آن تقریباً صفر است. ویژگی‌های اصلی این فناوری شامل امنیت بالا، توزیع‌شدگی، تغییرناپذیری و تسویه سریع است. در حال حاضر شبکه‌های متعددی مانند بلاکچین اتریوم، بیت‌کوین، سولانا، بایننس اسمارت چین، تزوس و… در دنیای کریپتوکارنسی فعال هستند.

می‌توان گفت که کاربرد بلاکچین در بانکداری و امور مالی بخشی از کلیدی‌ترین کاربردهای این فناوری جذاب به شمار می‌آید. نشریه هاروارد بیزینس ریویو به عنوان یک مرجع معتبر در زمینه مدیریت درباره این موضوع پیش‌بینی جالبی ارائه داده است؛ این نشریه اظهار می‌دارد که همان‌طور که اینترنت تغییرات اساسی در رسانه‌ها ایجاد کرد، بلاکچین نیز موجب دگرگونی بزرگتری در صنعت بانکداری خواهد شد. این فناوری در این حوزه به موادی مانند افزایش امنیت، بهبود رضایت مشتریان، کاهش هزینه‌ها، افزایش اعتماد و… کمک می‌کند.

این فناوری به عنوان بستری مناسب برای میلیون‌ها توکن و ارز فعالیت کرده و دارایی‌های دیجیتالی را به عرصه نظام‌های مالی وارد کرده است. کاربرد بلاکچین در بانکداری به وضوح زمانی نمایان می‌شود که به استقلال کامل کاربران در حوزه کریپتو نگاه کنیم. زیرا بلاکچین با موفقیت تمامی فعالیت‌هایی که بر عهده سیستم‌های بانکی بوده است را به خود کاربران واگذار کرده است. فعالیت‌هایی مانند انتقال دارایی، جمع‌آوری سرمایه، واگذاری اختیار سرمایه به دیگران، ایجاد کسب‌وکارهای جدید، انجام پرداخت‌ها و… جزو امور مذکور به‌شمار می‌آیند که مسئولیت آن‌ها از سیستم بانکی به خود کاربران منتقل شده است.

فناوری بلاکچین مانند یک بانک اطلاعاتی غیرمتمرکز عمل می‌کند. امنیت بالای بلاکچین و ذخیره اطلاعات مربوط به پرداخت‌ها، تراکنش‌ها و پروفایل‌ها در چندین سرور مختلف، آن را به گزینه‌ای محبوب در حوزه‌های مالی تبدیل کرده است. از این طریق، اطلاعات مالی و شخصی کاربران محافظت شده و خطراتی مانند کلاهبرداری و حملات سایبری کاهش می‌یابد.

از سویی دیگر، این فناوری نیاز به اشخاص ثالث در عملیات‌هایی مانند وام‌دهی را از بین می‌برد. با این اقدام، فرآیند وام‌گیری به طور قابل توجهی تسهیل می‌شود و نرخ بهره وام‌ها به شکل قابل توجهی کاهش می‌یابد. در ادامه به‌طور مفصل‌تری به این موضوع می‌پردازیم.

کاربرد بلاکچین در بانکداری

شاید تا به حال به این نکته فکر کرده باشید که فناوری بلاکچین تنها به دنیای کریپتوکارنسی و خرید ارز دیجیتال محدود می‌شود؛ اما نقش آن در صنعت بانکداری می‌تواند گامی بزرگ باشد که به زندگی روزمره ما تحولی نوین ببخشد. این فناوری بهبود و کارایی را در فرآیندهای پرداخت بانک‌ها ایجاد کرده و اطلاعات مالی کاربران را در فضایی با امنیت بالا ذخیره می‌کند. در ادامه، هر یک از نمونه‌های کاربرد بلاکچین در بانکداری را به تفصیل بررسی خواهیم کرد.

اجرای قراردادهای هوشمند

اجرای قراردادهای هوشمند در صنعت بانکداری ضرورت شناخت طرفین معامله و اعتماد به آنها را به حداقل می‌رساند. به این ترتیب، دو طرف معامله از طریق بلاکچین به یک توافق مشخص می‌رسند و دارایی‌های قفل‌شده پس از تحقق شرایط موجود در آن توافق‌نامه آزاد می‌شود. شرکت‌ها و سیستم‌های بانکی نیاز دارند با توسعه تیم‌های خود فضایی برای اجرای پلتفرم‌هایی با قابلیت بلاکچین فراهم کنند تا قادر به اجرای قراردادهای هوشمند باشند. این روند، خطرات کلاهبرداری و دادخواهی کاربران را به طور قابل توجهی کاهش می‌دهد.

پرداخت

یکی از نمونه‌های کاربرد بلاکچین در بانکداری تسهیل فرآیند پرداخت است. این فناوری روشی ایمن و کم‌هزینه را برای انجام پرداخت فراهم می‌کند که در آن نیازی به تأیید شخص ثالث نیست. در سیستم‌ها و برنامه‌های غیرمتمرکز (dapp) نیاز به واسطه به طور شگفت‌انگیزی کاهش می‌یابد. در این حالت، نه تنها پرداخت به روشی امن و با هزینه پایین انجام می‌شود، بلکه زمان پردازش آن نیز نسبت به بانک‌های سنتی به شکل معناداری کاهش یافته است. برای مثال، می‌توان به معاملات بیت‌کوینی اشاره کرد که میانگین زمان پردازش آنها چیزی در حدود ۳۰ دقیقه تا ۱۶ ساعت است؛ در حالی که این زمان در بانک‌های سنتی به مراتب بیشتر است.

ارزهای دیجیتالی همچون اتریوم و بیت‌کوین که بر بستر بلاکچین‌های عمومی عرضه شده‌اند، این قابلیت را دارند که توسط هر فردی برای ارسال و دریافت پول استفاده شوند. به عبارت دیگر، نیاز به انتظار برای تأیید شخص ثالث از بین می‌رود و کاربران در سرتاسر جهان می‌توانند پرداخت‌هایی سریع، ارزان و بدون محدودیت انجام دهند.

جذب سرمایه

یکی دیگر از کاربردهای بلاکچین در بانکداری به سهولت در جذب سرمایه باز می‌گردد. به لطف این فناوری، شرکت‌های مختلف قادرند از طریق عرضه اولیه توکن نیازهای سرمایه‌ای خود را تأمین کنند. این امکان به آنها می‌دهد که بدون وابستگی به سرمایه‌گذاران سنتی، فعالیت‌های خود را آغاز کنند.

امنیت

امنیت یکی از عوامل کلیدی و پر اهمیت در صنعت بانکداری است. حتی پیش از ظهور فناوری بلاکچین، حفظ امنیت اطلاعات و کاربران جزو مهم‌ترین وظایف سیستم‌های بانکی بود. یکی از معانی برجسته کاربرد بلاکچین در بانکداری، بهبود امنیت اطلاعات است.

این فناوری بر امنیت و تمرکز اصلی بر روی دفترکل رمزنگاری‌شده تأکید دارد. بدین ترتیب، تنها افرادی می‌توانند به اطلاعات دسترسی داشته باشند که کلید خصوصی یا الگوریتم رمزگشایی را در اختیار دارند.

یکی دیگر از ویژگی‌هایی که امنیت را در این فناوری تضمین می‌کند، غیرقابل‌تغییر بودن اطلاعات است. داده‌های جدیدی که به دفترکل رمزنگاری‌شده اضافه می‌شوند، با افراد مختلفی به اشتراک گذاشته می‌شوند، بنابراین امکان دستکاری داده‌ها وجود ندارد. همچنین، تمامی تراکنش‌ها در بلاکچین به شکل همتابه‌همتا و غیرمتمرکز انجام می‌شوند که این موضوع به ایجاد سطح بالاتری از امنیت در بانکداری کمک می‌کند.

ذخیره‌سازی و اشتراک‌گذاری سوابق

حدس می‌زنید این صرفه‌جویی میلیون دلاری از کجا ناشی می‌شود؟ حذف روش‌های ذخیره‌سازی اطلاعات مبتنی بر کاغذ! این روش‌ها هزینه ثبت سوابق در سیستم بانکداری را به‌طور قابل‌توجهی افزایش می‌دهند. بر اساس تحقیقات و برآوردها، حذف کاغذ می‌تواند هزینه ذخیره‌سازی سوابق در بانک‌ها را از ۶۰ تا ۷۰ درصد کاهش دهد! چه چیزی باید جایگزین شود؟ روش ذخیره‌سازی دیجیتال بهترین گزینه است. بانک‌ها با وجود مشتریان فراوان، خزانۀ بزرگی از سوابق را نگهداری می‌کنند. با ذخیره‌سازی دیجیتال، سوابق به شکلی غیرمتمرکز، امن و با دسترسی آسان ذخیره می‌شوند. به‌علاوه، به کمک بلاکچین امکان وقوع خطراتی مانند از بین رفتن یا مفقودی سوابق به‌طور چشمگیری کاهش می‌یابد.

سرعت در پردازش

بیشتر فرایندها در سیستم بانکداری به‌صورت خطی و با سلسله مراتب مشخصی انجام می‌شوند؛ مشابه خط مونتاژ در صنعت تولید. این فرایند ارزیابی به بانک‌ها کمک می‌کند تا بر اطلاعات، امنیت، و مالکیت خود کنترل کاملی داشته باشند. اما از سوی دیگر، می‌تواند موجب طولانی‌تر شدن زمان انجام عملیات شود و این موضوع ممکن است نارضایتی مشتریان را به‌دنبال داشته باشد. در مقابل، زنجیره بلوکی یا بلاکچین می‌تواند روند این عملیات‌ها را تسریع بخشد و زمان پردازش آن‌ها را کاهش دهد.

احراز هویت

یکی دیگر از مصداق‌های کاربرد بلاکچین در بانکداری، تسهیل فرایند احراز هویت مشتریان است. یکی از وظایف مهم، تکراری و خسته‌کننده بانک‌ها تأیید هویت مشتریانشان است. این فرایند به جلوگیری از استفاده مجرمانه از خدمات و منابع مالی بانک، نظیر پول‌شویی و تروریسم کمک می‌کند.

مؤسسه تامسون رویترز (Thomson Reuters) تخمین می‌زند که بانک‌ها و مؤسسات مالی سالانه حدود ۵۰ تا ۶۰ میلیون دلار صرف احراز هویت مشتریان خود می‌کنند. در حالی که فناوری بلاکچین می‌تواند با ارائه راهکارهای بهینه و کم‌هزینه، هزینه‌های ارزیابی، ثبت و به‌روزسانی اطلاعات هویتی مشتریان را کاهش دهد. به عبارتی، این کاربرد بلاکچین در بانکداری باعث می‌شود تا مدیریت هویت مشتریان به‌طور مؤثرتری انجام گیرد.

آینده سیستم بانکداری با ورود فناوری بلاکچین

با درک تمامی نکات مطرح شده، آینده بلاکچین و صنعت بانکداری بسیار روشن به نظر می‌رسد. به طوری که اکثر بانک‌ها ناچار خواهند بود به سیستم‌های ناکارآمد و قدیمی خود اعتراف کرده و آن‌ها را با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین بهبود دهند. استفاده از بلاکچین روشی ایمن، سریع و کارآمد برای توزیع داده‌هاست و قابلیت این را دارد که ناکارآمدی‌هایی مانند اتلاف هزینه، انرژی و زمان را در سازمان‌ها از بین ببرد.

تحقیقات صورت گرفته در سال ۲۰۱۷ در خصوص سیستم‌های بانکی نشان می‌دهد که بهره‌برداری از فناوری بلاکچین در این صنعت می‌تواند باعث افزایش بهره‌وری، بهبود عملیات و صرفه‌جویی در حدود ۱۰ میلیارد دلار شود. اگر سؤالی درباره بلاکچین، نحوه عملکرد آن و بازار رمزارزها دارید، بلاگ والکس و مطالب آموزشی موجود در آن می‌تواند منبعی عالی برای پیدا کردن پاسخ‌های مناسب برای شما باشد.